หนังสือคัมภีร์พุทธศาสนาภาษาบาลีที่ให้ชื่อว่า “ปฐมสมโพธิกถา” พบฉะบับที่มีอยู่ในหอสมุดแห่งชาติแต่ ๒ สำนวน สำนวนที่ ๑ มี ๒๒ ปริจเฉท คือ ๑ วิวาหมงคลปริวัตต์ ๒ ดุสิตปริวัตต์ ๓ คัพภานิกขมนปริวัตต์ ๔ ลักขณปริคคาหกปริวัตต์ ๕ ราชาภิเษกปริวัตต์ ๖ มหาภินิกขมนปริวัตต์ ๗ ทุกกรกิริยาปริวัตต์ ๘ พุทธบูชาปริวัตต์ ๙ มารวิชัยปริวัตต์ ๑๐ อภิสัมโพธิปริวัตต์ ๑๑ โพธิสัพพัญญูปริวัตต์ ๑๒ อัฏฐเกสธาตุปริวัตต์ ๑๓ พรหมัชเฌสนปริวัตต์ ๑๔ ธัมมจักกปริวัตต์ ๑๕ พิมพาพิลาปปริวัตต์ ๑๖ สักยบรรพชาปริวัตต์ ๑๗ เทสนาปริวัตต์ ๑๘ เทโวโรหนปริวัตต์ ๑๙ มหานิพพานสูตรปริวัตต์ ๒๐ ธาตุวิภัชนปริวัตต์ ๒๑ มารพันธปริวัตต์ ๒๒ ธาตุอันตรธานปริวัตต์ สำนวนแรกนี้ไม่ได้บอกไว้ว่าใครแต่งและแต่งที่ไหน แต่งแต่เมื่อไร ได้ความหน่อยหนึ่งในปณามคาถาซึ่งผู้แต่งคัมภีร์หลังที่จะกล่าวต่อไปว่า ได้ชำระถ้อยคำและข้อความวิปลาสในหนังสือปฐมสมโพธิของเก่า ดังนี้ จึงเป็นอันยุติไว้ทีหนึ่งว่า สำนวนแรกนี้เป็นหนังสือปฐมสมโพธิกถาของเก่าเท่านั้น อ่านต่อคลิกที่นี่
ตรวจและเรียบเรียงโดย นาวาเอก ทองย้อย แสงสินชัย